Eiffelgebouw: Een tweede leven!

De discussies over de toekomst van het Eiffelgebouw klinken nog na in de verlaten maar bezemschone gangen. De statige Grande Dame van Maastricht slaat het allemaal zwijgzaam gade. Ze is het icoon van het roerige, industriële verleden van Maastricht. Tegelijkertijd staat ze symbool voor een nieuwe stedelijkheid: Maastricht kiest een beloftevolle bestemming voor haar cultuurhistorisch erfgoed.

Ooit heerste er volop bedrijvigheid in diezelfde gangen. Duizenden arbeiders gingen dagelijks onder de neoclassistische poort aan de Boschstraat door voor het werk in de fabriek. In 1863 kocht de grootindustrieel Petrus Regout het hele gebied van het penitentenklooster. Eerst voor zijn glasslijperij, daarna aardewerk. Begin 20e eeuw stapte het bedrijf over op sanitair en maakte daarmee een enorme groei door.

Uit die tijd stamt ook het Eiffelgebouw. De expansie vroeg om meer bedrijfsruimte en het fabrieksterrein werd uitgebreid. In 1929 was het eerste deel van het Eiffelgebouw klaar: 33 meter hoog, 20 meter breed en 60 meter lang. Voor Maastrichtse begrippen waren dit de formaten van een wolkenkrabber. Of van de Eiffeltoren. Ook al zijn geschiedkundigen het er niet over eens of het gebouw zijn naam ontleent aan het beroemdste bouwwerk van Parijs. Naar de architect blijft het ook gissen. De enige naam die in dit verband opduikt is G. Verbaet, ‘chef van den technischen dienst.’

De witte gestalte in de stijl van de Nieuwe Zakelijkheid werd een architectonisch en industrieel icoon. In 1930 volgde het tweede deel van het Eiffelgebouw, het laatste verrees elf jaar later. De naoorlogse jaren waren een periode van grote bloei. Het sanitair van de Koninklijke Sphinx, zoals het bedrijf toen heette, ging de hele wereld over.

Toen in 2006 het doek viel voor de roemrijke Sphinx, barstten de discussies los over de toekomst van het Eiffelgebouw. Slopen of behouden? Woningen of werkplekken? Cultuur of commercie? Belvédère Maastricht kiest voor behoud en een eigentijdse en multifunctionele invulling. Medio 2015/2016 is de Eiffel klaar voor ondernemers met goede ideeën en nieuwe concepten die de Grande Dame en dit stadsdeel weer nieuw leven inblazen. Wee de projectontwikkelaar die nog durft te roepen dat sloop de beste oplossing is.